Bitwa pod Mokrą

 

---

Bitwa pod Mokrą to jedno z pierwszych starć zbrojnych Wojska Polskiego podczas Drugiej Wojny Światowej, które miało miejsce dnia 1 września 1939 roku w pobliżu wsi Mokra, 5 km na północ od Kłobucka, 23 km na północny zachód od Częstochowy.

Stoczyła ją Wołyńska Brygada Kawalerii dowodzona przez płk. dypl. Juliana Filipowicza. W skład jednostki wchodziły:

• 12. pułk ułanów podolskich (d-ca: płk. A. Kuczek)

• 21. pułk ułanów nadwiślańskich (d-ca: ppłk. Kazimierz Suski de Rostwo)

• 19. pułk ułanów wołyńskich (d-ca: ppłk. dypl Józef Pętkowski)

• 2. pułk strzelców konnych (d- ca: ppłk Józef Mularczyk)

• 2. dywizjon artylerii konnej (d-ca: ppłk. Jan Kamiński)

 

Wołyńska Brygada Kawalerii osłaniała lewe skrzydło Armii "Łódź" (d-ca: gen. dyw. Juliusz Rómmel) w rejonie Miedźno - Mokra. Na stanowiska obronne brygady wyszło uderzenie niemieckiej dywizji 4 pancernej, która liczyła 341 czołgów i ok. 90 samochodów pancernych.

Około godziny 8⁰⁰ patrole i oddziały rozpoznawcze dywizji pancernej zaatakowały z marszu stanowiska 21. pułku ułanów, ale zostały odrzucone, tracąc cztery czołgi. Kolejne natarcie nastąpiło o 10⁰⁰ nie odniosło również powodzenia - tym razem Niemcy stracili dwanaście czołgów.

Nieprzyjaciel zorientował się, że las na północnym skrzydle obrony 21. pułku ułanów nie był obsadzony i tu skoncentrował dodatkowe siły, próbując obejść pozycje polskie z boku i z tyłu. Ogień artylerii 2. dywizjonu częściowo zdezorganizował niemieckie natarcie, ale nie był w stanie go powstrzymać. Kontratak polskich oddziałów spowodował duże zamieszanie i niemieckie czołgi wycofały się.

Około godz. 12¹⁵ czołgi 4. dywizjonu pancernego ponownie ruszyły do ataku na pozycje 21. pułku ułanów.

W przesmyk między lasami pod Mokrą III na pozycje pułku wdarło się ok. 100 czołgów. Główne uderzenie zostało skierowane na stanowiska obronne 4. szwadronu por. Karola Kantora. Niemieckie wozy przedarły się przez pozycje szwadronu i wyszły na polanę. To spowodowało, że 21. pułk ułanów wycofał się pozostawiając w terenie osamotnione punkty oporu. Ciężar obrony przejął 12. pułk ułanów i 2. dywizjon artylerii konnej. W ogniu armat ppanc. i 2. dak. niemieckie natarcie załamało się.

Czwarte niemieckie uderzenie na stanowiska Wołyńskiej BK nastąpiło ok. godz. 15⁰⁰-15³⁰. Wspierał je ogień lotnictwa i artylerii. Na kierunku Rębielic Królewskich, czołgi niemieckie podeszły do lasu zagrażając tym samym poprzez dwustronne oskrzydlenie i ewentualne zagrożenie szwadronom 21. pułku ułanów, które walczyły na zachodnim skraju lasu Mokra. Mimo silnego ognia artylerii oraz czołgów szwadrony spokojnie i w sposób uporządkowany wykonały odskok i zajęły skraj lasu na wschód od Mokra I. W ogniu tych jednostek polskich niemieckie natarcie załamało się.

Około godz. 18⁰⁰ poszczególne oddziały Wołyńskiej Brygady Kawalerii rozpoczęły odwrót z zajmowanych dotąd pozycji. Natomiast wieczorem dnia 2 września dowódca brygady płk. Filipowicz otrzymał rozkaz przejścia do odwodu GO "Piotrków", w rejon Głupice - Drużbice.

 

 

 

 

 

Bitwa pod Mokrą zakończyła się dużym sukcesem Wołyńskiej BK, która przez cały dzień zatrzymywała marsz kilkakrotnie silniejszej dywizji pancernej i zadała jej poważne straty w ludziach i w sprzęcie, wynoszące ok. 150 wozów bojowych i ok. 40-50 czołgów. Dużą część z nich później naprawiono. Brygada również poniosła ciężkie straty: ok. 500 zabitych i rannych żołnierzy, 6 dział, kilka tankietek i samochodów pancernych oraz 500 koni.

 

 

 

Zdjęcia zostały wykonanie w trakcie inscenizacji w miejscu Bitwy Pod Mokrą w dniu 31.08.2014 r.

---